1. Wstęp - kontrola zarządcza w świetle aktualnych unormowań ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, w tym:
I. definicja ustawowa, cel i zakres kontroli zarządczej oraz znaczenie dla jednostki,
II. wymagane uregulowania wewnętrzne,
III. komunikat Nr 23 Ministra Finansów z dnia 16 grudnia 2009 r. w sprawie standardów kontroli zarządczej dla sektora finansów publicznych (najważniejsze elementy), komunikat Nr 6 Ministra Finansów z dnia 6 grudnia 2012 r. w sprawie szczegółowych wytycznych dla sektora finansów publicznych w zakresie planowania i zarządzania ryzykiem,
IV. kontrola zarządcza, a zakres odpowiedzialności:
- za sprawy finansowe,
- zamówienia publiczne,
- rachunkowość
kierownika jednostki, głównego księgowego oraz pracowników (w związku z delegowanymi zadaniami). Przykłady gotowych powierzeń skutkujących odpowiedzialnością pracowników również z tytułu naruszenia dyscypliny finansów publicznych za powierzone do realizacji zadania,
V. wybrane aspekty odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych kierownika jednostki, głównego księgowego i pozostałych pracowników w tym:
- wybrane czyny
- wybrane aspekty prowadzonego postępowania o naruszenie dyscypliny finansów publicznych.
2. Projektowana nowelizacja przepisów dotyczących kontroli zarządczej:
VI. przyczyny nowelizacji,
VII. zwiększenie nacisku na zapobieganie w ramach kontroli zarządczej nieprawidłowościom i nadużyciom finansowym, w tym konfliktowi interesów,
VIII. trzy poziomy kontroli zarządczej,
IX. zmiany w zakresie oświadczenia o stanie kontroli zarządczej w jst i wprowadzenie obowiązku jego przesyłania do Ministra Finansów,
X. wprowadzenie możliwości wydania, przez wójta, burmistrza, prezydenta miasta oraz przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego, szczegółowych wytycznych w zakresie kontroli zarządczej dla jednostki samorządu terytorialnego.
3. Projektowana nowelizacja przepisów dotyczących audytu wewnętrznego:
- przyczyny nowelizacji,
- nowa definicja audytu wewnętrznego w jst,
- nowe progi kwotowe od których obowiązuje audyt wewnętrzny.
4. Dokumenty w kontroli zarządczej:
- obligatoryjne,
- zalecane – dobra praktyka,
- fakultatywne.
5. Monitoring kontroli zarządczej:
- podstawowe narzędzia kontrolne wykorzystywane w monitoringu – monitoring:
- procedur,
- celów/zadań,
- mierników/wskaźników,
- stosowane dokumenty,
- samoocena kontroli zarządczej,
- rozliczanie z osiągniętych celów.
6. Nadzór sprawowany w ramach kontroli zarządczej nad jednostkami organizacyjnymi jst.
- metody bezpośredniego nadzoru,
- pozostałe mechanizmy kontrolne stosowane w nadzorze,
- dokumentowanie realizowanego nadzoru nad jednostkami organizacyjnymi.
7. Oświadczenie (zapewnienie) o stanie kontroli zarządczej:
- gotowe wzory oświadczeń o stanie kontroli zarządczej oraz unormowania rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 2 grudnia 2010 r. w sprawie wzoru oświadczenia o stanie kontroli zarządczej (w jakim zakresie może mieć ono zastosowanie do jednostek samorządu terytorialnego),
- jak wypełniamy oświadczenie – co powinno, a co może zawierać,
- kto musi, a kto może i do kiedy składać oświadczenie o stanie kontroli zarządczej.
8. Podstawa kontroli zarządczej czyli:
1. cele strategiczne i operacyjne,
2. odpowiednie ustalenie zadań – jakie jednostka będzie realizować w danym roku (kto powinien je określać i na jakim stopniu szczegółowości),
3. osób odpowiedzialnych za ich realizację – zakresy czynności,
4. praktyczne przykłady celów, zadań dotyczących jednostek samorządu terytorialnego w zakresie kontroli zarządcze.
9. Określanie mierników/wskaźników realizacji celów/zadań w kontroli zarządczej:
a) różnica między miernikiem, a wskaźnikiem – kiedy je stosujemy, wartości docelowe,
b) główne grupy mierników/wskaźników, w tym: efektywności, skuteczności, wydajności, oszczędności, satysfakcji,
c) kto przygotowuje mierniki/wskaźniki, kto je zatwierdza,
d) zadania z jednym i wieloma miernikami/wskaźnikami,
e) monitorowanie i ocena realizacji wyznaczonych mierników/wskaźników, sprawozdawczość,
f) praktyczne przykłady z miernikami/wskaźnikami z jednostek samorządu terytorialnego np. urzędy gmin/miast/starostwa, jednostki oświatowe, biblioteki, ośrodki kultury itp.
10. Przykłady sposobów nadzorowania przez organy prowadzące w ramach kontroli zarządczej jednostek oświatowych:
- wskaźniki ułatwiające racjonalne decyzje w zakresie nadzorowania zatrudniania pracowników obsługi (kuchnia, sprzątanie, konserwatorzy),
- procesy rekrutacji do szkół i przedszkoli w kontekście ilości oddziałów tworzonych w jednostkach.
11. Proces zarządzania ryzykiem do celów i zadań określonych przez jednostki (zostanie omówiony z praktycznymi przykładami z jst w zakresie przykładowych ryzyk oraz ich analizy i wyceny, zostaną również zaprezentowane przykłady rejestrów ryzyka):
1. definicja ryzyka,
2. zarządzanie ryzykiem – definicja i sposoby realizacji,
3. metody identyfikacji ryzyk,
4. analiza ryzyk oraz wycena ryzyk w zakresie prawdopodobieństwa wystąpienia oraz wpływu/skutku na realizację zadań,
5. właściciele ryzyk,
6. ryzyko nieodłączne i rezydualne,
7. poziom ryzyka akceptowalnego, a poziom ryzyka dopuszczalnego (apetyt na ryzyko),
8. reakcja na ryzyko: tworzenie rejestru ryzyka – gotowe rozwiązania.
12. Badanie satysfakcji klienta w ramach kontroli zarządczej – przykładowe ankiety.
13. Kontrola zarządcza – planowane zmiany w przepisach.
14. Kontrola kontroli zarządczej przez RIO i NIK – co jest kontrolowane i w jakim zakresie.
FORA SAMORZĄDOWE